Wat verandert er als je ziek wordt? De nieuwe regels op een rij.

De Arizona-regering heeft de regels rond arbeidsongeschiktheid gewijzigd en legt met verhoogde controles en sancties een buitengewoon grote druk op zieke werknemers. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste regels waarop je moet letten.

Je hebt gezondheidsproblemen

Als je gezondheidsproblemen hebt die een invloed hebben op je werk, kan je aan je werkgever aangepast werk of een aanpassing van je werkpost vragen. Dat noemt men een preventief traject. Je werkgever is niet verplicht om dat te aanvaarden, maar moet je zijn weigering wel meedelen.

Wanneer je werkpost wordt aangepast, kan je werkgever je arbeidsvoorwaarden wijzigen, waaronder je loon, uurrooster en arbeidsduur. Neem gerust contact op met je afgevaardigde of de juridische dienst van je BBTK-afdeling vóór je iets aanvaardt.

Je wordt ziek

In geval van ziekte zijn je verplichtingen tegenover je werkgever niet veranderd. Je moet je werkgever onmiddellijk verwittigen en een medisch attest bezorgen binnen de termijn die in je arbeidsreglement of cao is bepaald. Als er niets voorzien is, moet je je attest indienen binnen de 2 werkdagen na aanvang van je arbeidsongeschiktheid.

Nieuw: Twee keer per kalenderjaar (in plaats van drie vroeger) hoef je geen medisch attest voor te leggen voor één dag arbeidsongeschiktheid. Deze twee dagen mogen niet opeenvolgend zijn. Deze regel geldt in alle bedrijven behalve in die met minder dan 50 werknemers waar uitdrukkelijk een uitzondering is voorzien via een cao of via het arbeidsreglement.

Nieuw: In geval van herval krijg je na 8 weken werken (in plaats van 14 dagen) opnieuw gewaarborgd loon. Concreet betekent dit dat je, als je hervalt, 8 weken moet wachten alvorens opnieuw gewaarborgd loon te krijgen. Als dat niet het geval is, word je gedekt door de mutualiteit. Vergeet niet contact op te nemen met je mutualiteit.

Dit is niet het geval als je arts op je medisch attest aangeeft dat het om een andere ziekte gaat. In dat geval heb je bij herval wegens een andere ziekte wél recht op gewaarborgd loon.

Voorbeeld: Anne is bediende. Ze is arbeidsongeschikt van 01/04 tot 30/04. Tijdens deze periode heeft ze recht op gewaarborgd loon dat door haar werkgever wordt betaald. Ze hervat het werk van 02/05 tot 30/05. Ze hervalt op 31/05. Haar werkgever moet haar geen tweede gewaarborgd loon betalen. Haar mutualiteit zal haar vanaf de eerste dag van het herval vergoeden.

Als je ziek bent en je hervat geleidelijk het werk (medisch halftijds), dan word je bij herval rechtstreeks door de mutualiteit vergoed. Je hebt geen recht meer op je gewaarborgd loon. Vergeet niet contact op te nemen met je mutualiteit.

Contact tijdens je ziekte

Je werkgever kan tijdens je arbeidsongeschiktheid contact met je opnemen. Nieuw vanaf 01/01/2026: het arbeidsreglement moet bepalen wie contact met je zal opnemen en hoe vaak. Deze wijziging moet worden doorgevoerd via de overlegprocedure (met de OR, en bij gebrek daaraan met de werknemers). Afhankelijk van wat in het arbeidsreglement is voorzien, kan de aangeduide persoon in theorie al vanaf je eerste dag van ziekte contact met je opnemen. Als men contact met je opneemt, ben je niet verplicht te antwoorden.

Vanaf de eerste dag van je arbeidsongeschiktheid kan je werkgever ook een re-integratietraject opstarten, maar jij moet daarmee akkoord gaan.

Je ziekte duurt voort

Verplicht: vanaf 8 weken arbeidsongeschiktheid moet je werkgever aan de preventieadviseur-arbeidsarts vragen om je arbeidspotentieel te evalueren. Dit geldt voor werknemers die vanaf 1 januari 2026 arbeidsongeschikt zijn.

Als je arbeidspotentieel positief wordt beoordeeld, kan je werkgever de preventieadviseur-arbeidsarts vragen om je uit te nodigen voor een bezoek voorafgaand aan de werkhervatting. Dit bezoek heeft als doel om je kansen op een succesvolle werkhervatting te vergroten, bijvoorbeeld door aangepast werk of een aanpassing van je werkpost te voorzien. Je bent niet verplicht om dit bezoek te aanvaarden, maar in geval van weigering moet de preventieadviseur-arbeidsarts je werkgever daarvan op de hoogte brengen. De verplaatsingskosten zijn ten laste van je werkgever. Je kan ook op eigen initiatief een bezoek voorafgaand aan de werkhervatting vragen aan de preventieadviseur-arbeidsarts.

Verder kan je werkgever een re-integratietraject opstarten. Let op: dit is verplicht na maximaal 6 maanden ziekte. Als je werkgever dit traject niet opstart, riskeert hij strafrechtelijke sancties, behalve als het bedrijf minder dan 20 werknemers telt.

Het re-integratietraject

Het re-integratietraject verandert weinig qua procedure. Je werkgever kan voortaan een traject opstarten tijdens je periode van arbeidsongeschiktheid, vanaf de eerste dag, op voorwaarde dat jij akkoord gaat, of vanaf het moment dat blijkt dat je nog arbeidspotentieel hebt, zoals vastgesteld door de arbeidsarts.

Tijdens dit re-integratietraject word je door de arbeidsarts uitgenodigd voor een evaluatie van je traject. Nieuw: deze uitnodigingen moeten voortaan per aangetekende brief gebeuren.

Als je de uitnodiging van de arbeidsarts niet aanvaardt, word je gesanctioneerd overeenkomstig de wetgeving betreffende de verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering. Dit kan gaan tot de schorsing van je ziekte-uitkeringen. Als je drie keer de uitnodiging van de arbeidsarts niet aanvaardt, eindigt je re-integratietraject en worden je werkgever en de adviserend arts van de mutualiteit daarvan op de hoogte gebracht.

Het terug-naar-werk-traject

Verwar het re-integratietraject niet met het terug-naar-werk-traject. Dat laatste is een begeleiding om terug te keren naar de arbeidsmarkt en wordt opgestart door de mutualiteiten, onder de verantwoordelijkheid van een terug-naar-werk-coördinator.

Dit traject kan worden opgestart door jou als arbeidsongeschikte werknemer — je neemt dan contact op met de terug-naar-werk-coördinator voor een eerste contactmoment — of door de adviserend arts van de mutualiteit. In dat geval zal de adviserend arts je 10 weken na het begin van de arbeidsongeschiktheid vragen een vragenlijst in te vullen. Deze moet binnen twee weken worden ingevuld en dit is verplicht. In de loop van de 4de maand arbeidsongeschiktheid beslist de adviserend arts of je al dan niet wordt doorverwezen naar een terug-naar-werk-coördinator.

Nieuw: de sancties zijn verhoogd als je niet ingaat op de uitnodiging van de terug-naar-werk-coördinator. Vroeger was dat een vermindering van 2,5% van het dagbedrag van je ziekte-uitkering, nu is dat 10%. Ook de sancties bij het niet ingaan op uitnodigingen van de adviserend arts van de mutualiteit zijn verhoogd: je ziekte-uitkeringen kunnen ook in dat kader worden geschorst.

Definitieve ongeschiktheid

Als je definitief ongeschikt wordt verklaard voor het overeengekomen werk en het re-integratietraject afgesloten is omdat er geen aangepast of ander werk mogelijk is, zal de arbeidsarts je doorverwijzen naar de bevoegde regionale arbeidsbemiddelingsdienst (VDAB, Forem, Actiris of Arbeitsamt). Als je niet ingaat op de uitnodigingen van deze diensten, riskeer je een sanctie op je ziekte-uitkeringen.

Kan je werkgever je contract beëindigen wegens medische overmacht?

Ja. Nieuw: dit kan al na minstens 6 maanden onafgebroken arbeidsongeschiktheid (vroeger was dat 9 maanden), én als er geen re-integratietraject loopt. Het is aan de arbeidsarts om de definitieve ongeschiktheid vast te stellen. De procedure zelf is niet gewijzigd.

Als je contract wordt verbroken wegens medische overmacht, heb je geen recht op een ontslagvergoeding. Je hebt wel recht op werkloosheidsuitkeringen, maar gezien de hervorming en de beperking van de uitkeringen in de tijd neem je best contact op met de werkloosheidsdienst van je afdeling om je rechten te kennen.

Neem tijdens de periode van je arbeidsongeschiktheid gerust contact op met je vakbondsafgevaardigde of de juridische dienst van je BBTK-afdeling in Hasselt: T +32 11 26 09 00 of admin.BBTKHasselt@bbtk-abvv.be